Redactioneel beleid

Bij kPNI Geneeskunde vinden we het belangrijk dat gezondheidsinformatie begrijpelijk, zorgvuldig en controleerbaar is. Onze artikelen zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en worden geschreven met aandacht voor de kwaliteit van het beschikbare bewijs, wetenschappelijke onzekerheid en de grenzen van wat op basis van onderzoek kan worden geconcludeerd.

Op deze pagina lees je hoe de inhoud van het kennisplatform tot stand komt.

Wie schrijft de artikelen?

De artikelen op kPNI Geneeskunde worden geschreven onder verantwoordelijkheid van Vincent van der Heiden, klinisch psycho-neuro-immunoloog (kPNI).

Bij het schrijven wordt wetenschappelijke kennis vertaald naar begrijpelijke informatie voor een breed publiek. Daarbij kijken we niet alleen naar afzonderlijke klachten en aandoeningen, maar ook naar onderliggende biologische processen en de samenhang tussen verschillende lichaamssystemen en leefstijlfactoren.

Meer informatie over opleiding, achtergrond en werkwijze is te vinden op de pagina Over Vincent van der Heiden.

Welke wetenschappelijke bronnen gebruiken we?

Voor de inhoud van artikelen wordt gebruikgemaakt van verschillende typen wetenschappelijke bronnen. Afhankelijk van het onderwerp kunnen dit onder andere zijn:

• nationale en internationale medische richtlijnen;
• systematische reviews en meta-analyses;
• gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT's);
• observationele studies, zoals cohort- en patiënt-controleonderzoek;
• mechanistisch en fundamenteel onderzoek;
• wetenschappelijke consensusdocumenten en position statements.

Niet ieder type onderzoek biedt dezelfde bewijskracht. Daarom wordt niet alleen gekeken óf er onderzoek beschikbaar is, maar ook naar de kwaliteit, opzet, omvang en toepasbaarheid ervan.

Voorkeur voor richtlijnen en overzichtsonderzoek

Waar dit passend is, krijgen actuele medische richtlijnen, systematische reviews en meta-analyses voorrang boven afzonderlijke studies.

Een enkele studie kan een interessant resultaat opleveren, maar vormt meestal onvoldoende basis voor stellige conclusies. Bij onderwerpen waarvoor veel onderzoek beschikbaar is, proberen we daarom het geheel van het wetenschappelijke bewijs weer te geven.

Bij onderwerpen die nog relatief weinig zijn onderzocht, kan het noodzakelijk zijn om gebruik te maken van observationeel of mechanistisch onderzoek. Dit wordt waar relevant in het artikel benoemd.

Hoe gebruiken we bronverwijzingen?

Belangrijke medische beweringen, cijfers en conclusies worden waar mogelijk gekoppeld aan de wetenschappelijke literatuur waarop ze zijn gebaseerd.

In de artikelen worden hiervoor verwijzingen in de tekst gebruikt, bijvoorbeeld:

(Visseren et al., 2021)

Onderaan het artikel staat een uitgebreidere bronnenlijst, zodat de gebruikte literatuur kan worden teruggevonden. Waar beschikbaar wordt ook een DOI of andere directe verwijzing naar de wetenschappelijke publicatie opgenomen.

Bronverwijzingen zijn bedoeld om informatie controleerbaar te maken en geïnteresseerde lezers de mogelijkheid te geven zich verder in een onderwerp te verdiepen.

Hoe gaan we om met wetenschappelijke onzekerheid?

Wetenschap levert niet altijd een eenduidig antwoord op. Onderzoeken kunnen verschillende resultaten laten zien en associaties betekenen niet automatisch dat er sprake is van een oorzakelijk verband.

Daarom proberen we de zekerheid van uitspraken te laten aansluiten bij de sterkte van het beschikbare bewijs.

Waar relevant maken we bijvoorbeeld onderscheid tussen bevindingen die goed zijn onderbouwd, verbanden waarvoor redelijk bewijs bestaat en hypothesen of mechanismen die nog onvoldoende klinisch zijn onderzocht.

Biologische plausibiliteit alleen wordt niet beschouwd als bewijs dat een interventie bij mensen daadwerkelijk gezondheidswinst oplevert.

Wetenschappelijke consensus en kPNI

Klinische psycho-neuro-immunologie (kPNI) richt zich onder andere op de wisselwerking tussen het zenuwstelsel, immuunsysteem, metabolisme, endocriene systeem en gedrag en leefstijl.

Een deel van de biologische mechanismen die binnen de kPNI worden besproken, is uitgebreid onderzocht binnen reguliere wetenschappelijke disciplines. Andere verklaringsmodellen of interpretaties zijn specifieker voor de kPNI en kennen niet altijd dezelfde mate van wetenschappelijke onderbouwing.

Daarom streven we ernaar onderscheid te maken tussen:

• bevindingen waarover brede wetenschappelijke consensus bestaat;
• verbanden waarvoor wetenschappelijk bewijs bestaat, maar nog onzekerheden aanwezig zijn;
• mechanistische hypothesen en kPNI-specifieke verklaringsmodellen.

Een kPNI-model wordt niet als bewezen gepresenteerd wanneer daarvoor onvoldoende klinisch bewijs beschikbaar is.

Hoe worden artikelen bijgewerkt?

Medische en wetenschappelijke kennis verandert voortdurend. Daarom kunnen artikelen worden aangepast wanneer nieuwe relevante inzichten beschikbaar komen.

Bij inhoudelijke herzieningen wordt waar nodig gecontroleerd of:

• belangrijke richtlijnen zijn gewijzigd;
• nieuwe systematische reviews of meta-analyses beschikbaar zijn;
• conclusies nog overeenkomen met de actuele stand van de wetenschap;
• gebruikte links en bronnen nog toegankelijk en relevant zijn.

Bij artikelen kan een datum worden vermeld waarop de inhoud voor het laatst inhoudelijk is gecontroleerd.

Een recente wijzigingsdatum betekent daarbij niet automatisch dat ieder onderdeel van een artikel opnieuw volledig wetenschappelijk is beoordeeld; bij een inhoudelijke controle gaat het specifiek om een beoordeling van de relevante inhoud en bronnen.

Geen vervanging voor medische diagnostiek of behandeling

De informatie op kPNI Geneeskunde is bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden.

De inhoud is niet bedoeld als vervanging voor individuele diagnostiek, medisch advies of behandeling door een arts of andere bevoegde zorgprofessional. Gezondheidsklachten kunnen verschillende oorzaken hebben en vragen soms om aanvullend onderzoek.

Gebruik informatie over voeding, leefstijl of supplementen daarom niet als reden om voorgeschreven medicatie zelfstandig te stoppen of een medische behandeling uit te stellen.

Bij ernstige, aanhoudende of onverklaarde klachten adviseren we contact op te nemen met een arts.

Onafhankelijkheid en commerciële belangen

De inhoud van kPNI Geneeskunde wordt opgesteld vanuit een inhoudelijk en wetenschappelijk perspectief. Commerciële belangen bepalen niet welke conclusies uit wetenschappelijk onderzoek worden weergegeven.

Wanneer in een artikel specifieke producten, merken of diensten worden genoemd en daarbij sprake is van een relevante commerciële relatie, sponsoring, affiliatevergoeding of ander financieel belang, wordt dit duidelijk bij de betreffende inhoud vermeld.

kPNI Geneeskunde biedt daarnaast betaalde consulten en behandeltrajecten aan. Deze dienstverlening staat los van de redactionele beoordeling van de wetenschappelijke informatie op het kennisplatform.

Een fout of onduidelijkheid gevonden?

Ondanks zorgvuldige redactie kan informatie onvolledig, verouderd of onjuist blijken te zijn.

Zie je een mogelijke fout, een verouderde bron of een uitspraak die volgens jou onvoldoende wordt onderbouwd? Dan horen we dat graag.

Neem contact met ons op via de contactpagina en vermeld bij voorkeur het betreffende artikel, de passage waar het om gaat en eventueel een relevante wetenschappelijke bron. Meldingen worden inhoudelijk beoordeeld en waar nodig wordt het artikel aangepast.